ເຕັດ: ປະເພນີ, ການໂຮມຍາມ ແລະ ຣົດຊາດ

Tet Nguyen Dan (ເທດສະການເຊົ້າທຳອິດຂອງມື້ທຳອິດ) ອາດຈະເປັນຊື່ທາງການຂອງບຸນປີໃໝ່ຈັນທະຄະຕິຫວຽດນາມ. ແຕ່ເມື່ອຢູ່ຫວຽດນາມ, ທຸກຢ່າງທີ່ທ່ານຕ້ອງຮູ້ກໍຄື: ເຕັດ. 

ບຸນເຕັດ, ເຊິ່ງມັກຈະຕົກຢູ່ໃນຊ່ວງທ້າຍເດືອນມັງກອນ ຫຼື ຕົ້ນເດືອນກຸມພາ, ແມ່ນວັນພັກທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດໃນປະຕິທິນຫວຽດນາມ ເພາະມັນເປັນມື້ຂອງການເຕົ້າໂຮມກັນ, ຄວາມຫວັງ ແລະ ໂຊກລາບ.

ຄວາມມັກຮັກໃນການສະຫຼອງຂອງຄົນຫວຽດນາມແມ່ນໄດ້ສະແດງອອກຢ່າງເຕັມທີ່ໃນຊ່ວງບຸນເຕັດ ແລະ ການນັບຖອຍຫຼັງສູ່ທ່ຽງຄືນໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນເລີ່ມຕົ້ນລ່ວງໜ້າໜຶ່ງອາທິດ.

 

ບຸນເຕັດແມ່ນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມອະລັງການ, ການສະແດງຄວາມກາຕັນຍູ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຖືທາງໂຊກລາງຫຼາຍພໍສົມຄວນ. ໃນການກຽມພ້ອມຕ້ອນຮັບປີໃໝ່, ແຕ່ລະຄອບຄົວຈະທຳຄວາມສະອາດເຮືອນຂອງເຂົາເຈົ້າ - ຕັ້ງແຕ່ເທິງຮອດລຸ່ມ. ເປັນຄືກັບພິທີກຳທຳຄວາມສະອາດເຮືອນຮັບລະດູໃບໄມ້ປົ່ງ, ແຕ່ມີຄວາມຂະຫຍັນຂັນເຄື່ອນຢ່າງເປັນລະບຽບທີ່ບໍ່ຄ່ອຍພົບເຫັນໃນຕາເວັນຕົກ. ບໍ່ພຽງແຕ່ເຮືອນຈະຖືກຈັດໃຫ້ເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ, ຜູ້ຄົນຍັງທຳຄວາມສະອາດຮ່າງກາຍ (ຕັດຜົມ, ເຄື່ອງນຸ່ງໃໝ່) ແລະ ໜີ້ສິນທີ່ຄ້າງຊຳລະກໍຖືກຊຳລະ - ປຽບເໝືອນການລ້າງກະດານໃໝ່. 

ຕົ້ນໄມ້ປະດັບ, ຕົ້ນໄມ້ ແລະ ດອກໄມ້ມີຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ດອກທໍ, ດອກແອັບພຣິຄອດ ແລະ ດອກໝາກເມັດ - ຕົ້ນສົ້ມກຸມກວາດທີ່ໝາກສີສົ້ມເຕັມຕົ້ນ. ເຮືອນ ແລະ ໜ້າຮ້ານຄ້າຕ່າງໆ ສະຫວ່າງໄສວໄປດ້ວຍດອກເບນຈະມາດ, ດອກດາວເຮືອງ ແລະ ດອກແດຟໂຟດິລສີຂາວ.

 

ໃນອະດີດ, ຄົນຫວຽດນາມໄດ້ປັກ cay neu - ເສົາໄມ້ໄຜ່ຍາວ, ທີ່ລອກໃບອອກ ແລະ ມັກຈະພັນດ້ວຍສີແດງ (ສີແດງເປັນສັນຍາລັກຂອງໂຊກດີ) ຢູ່ເຮືອນໃນຊ່ວງບຸນເຕັດ. Cay neu ຖືກປະດັບປະດາດ້ວຍທຸງ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບຕ່າງໆ ເພື່ອຂັບໄລ່ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ ແລະ ໄລ່ຄວາມໂຊກຮ້າຍທີ່ຫຼົງເຫຼືອຂອງປີເກົ່າອອກໄປ. Cay neu ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍ, ຈົນກວ່າການຖອດມັນອອກຈະໝາຍເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງການສະຫຼອງປີໃໝ່ທີ່ຍາວນານນີ້. ພິທີກຳນີ້ຍັງຖືກອະນຸຮັກ ແລະ ສະແດງຄືນໃໝ່ໃນບຸນປະເພນີຕ່າງໆ ໃນປັດຈຸບັນຢູ່ຫວຽດນາມ.

ຖ້າທ່ານມາຢ້ຽມຢາມຫວຽດນາມໃນຊ່ວງບຸນເຕັດ, ທ່ານຈະໄດ້ເຫັນຄວາມຄຶກຄື້ນ ແລະ ຄວາມຮວ່າຍຮວ່ານ - ຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນຕາມທ້ອງຖະໜົນ. ວັນພັກນີ້ຄືກັນກັບຂະບວນແຫ່ທີ່ກຳລັງດຳເນີນໄປຢ່າງເຕັມທີ່, ບໍ່ວ່າທ່ານຈະຢູ່ໃນເມືອງ ຫຼື ຊົນນະບົດ. ບຸນເຕັດສ້າງຄວາມມີຊີວິດຊີວາ ແລະ ແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ກັບຄົນຫວຽດນາມ ແລະ ບັນຍາກາດການສະຫຼອງ ແລະ ຄວາມອະລັງການຈະຖືກສະແດງໃຫ້ເຫັນເປັນເວລາຫຼາຍມື້ກ່ອນຈະຮອດມື້ປີໃໝ່ແທ້ໆ. 

ສຳລັບຄົນຫວຽດນາມສ່ວນໃຫຍ່, ບຸນເຕັດແມ່ນໂອກາດສຳລັບການເຕົ້າໂຮມຄອບຄົວ (ຫຼາຍທຸລະກິດປິດເປັນເວລາໜຶ່ງອາທິດຍ້ອນຜູ້ຄົນກັບຄືນສູ່ບ້ານເກີດຂອງເຂົາເຈົ້າ). ທຸກໆ ເຮືອນມີແທ່ນບູຊາສຳລັບໃຫ້ກຽດບັນພະບຸລຸດ, ແລະ ຄອບຄົວຕ່າງໆ ກໍພາກັນໄປທີ່ຫຼຸມຝັງສົບຂອງຄົນຮັກທີ່ລ່ວງລັບໄປ, ໂດຍນຳເອົາດອກໄມ້, ທູບ ແລະ ຂອງຂວັນໄປນຳ.

ມື້ທຳອິດຂອງບຸນເຕັດແມ່ນໄວ້ສຳລັບຄອບຄົວທີ່ໃກ້ຊິດ. ມັນແມ່ນມື້ທີ່ຜູ້ອາວຸໂສມີຄວາມສຳຄັນສູງສຸດ ແລະ ເດັກນ້ອຍໄດ້ຮັບຊອງທີ່ບັນຈຸ "ເງິນໂຊກດີ". ມື້ທຳອິດຍັງມີພິທີກຳທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍ. ເວົ້າກັນວ່າ, ຜູ້ທຳອິດທີ່ກ້າວເຂົ້າເຮືອນໃນມື້ປີໃໝ່ ຈະເປັນສັນຍາລັກຂອງສິ່ງທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນຕະຫຼອດປີທີ່ເຫຼືອ. ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນເຫດການທີ່ບໍ່ຄາດຄິດ, ສະມາຊິກຄອບຄົວທີ່ໄດ້ຮັບເກຍດ ຫຼື ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ມັກຈະຖືກເຊີນໃຫ້ເປັນຄົນທຳອິດທີ່ມາຢ້ຽມຢາມ. ເວົ້າງ່າຍໆ ກໍຄື: ຜູ້ຄົນບໍ່ໄດ້ "ແວ່ມາຢາມ" ລ້າໆ ໃນມື້ທຳອິດຂອງບຸນເຕັດ—ເພາະມີຫຼາຍສິ່ງຫຼາຍຢ່າງທີ່ຂຶ້ນກັບມັນ! ແລະ ເວົ້າເຖິງຄວາມເຊື່ອ, ໃນຂະນະທີ່ການທຳຄວາມສະອາດເຮືອນຢ່າງທົ່ວເຖິງກ່ອນບຸນເຕັດແມ່ນສິ່ງທີ່ຕ້ອງເຮັດ, ທ່ານຈະບໍ່ເຫັນການໃຊ້ຟາດກວດເຮືອນໃນຊ່ວງວັນພັກແທ້ໆ—ເພາະຕ້ອງຫຼີກເວັ້ນຄວາມສ່ຽງທີ່ຈະກວດເອົາໂຊກລາບອອກໄປ.

 

ໃນມື້ທີສອງ, ໂດຍທົ່ວໄປຜູ້ຄົນຈະເດີນທາງໄປຢ້ຽມຢາມໝູ່ເພື່ອນ ແລະ ຍາດຕິພີ່ນ້ອງ—ຂະບວນການສະຫຼອງມ່ວນຊື່ນທີ່ໄປຕາມເຮືອນຕໍ່ເຮືອນ, ບ້ານຕໍ່ບ້ານ ແລະ ທົ່ວທຸກຊຸມຊົນ.

ມື້ທີສາມແມ່ນສຳລັບຄູອາຈານ (ຊົນຊັ້ນທີ່ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງຢ່າງສູງ). ມັນເປັນເລື່ອງປົກກະຕິທີ່ຈະເຫັນເພື່ອນຮ່ວມຫ້ອງຮວມກຸ່ມກັນໄປຢາມຄູຂອງເຂົາເຈົ້າ, ໂດຍນຳເອົາຂອງຂວັນເປັນໝາກໄມ້ ແລະ ດອກໄມ້ໄປນຳ.

ທ້ອງຖະໜົນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມມີຊີວິດຊີວາ, ບໍ່ພຽງແຕ່ຍ້ອນປະຊາຊົນທີ່ກຳລັງສະຫຼອງເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງມີດອກໄມ້ທີ່ມີສີສັນສົດໃສ, ໂຄມໄຟທີ່ປະດັບຢ່າງສວຍງາມ, ການເຊີດມັງກອນ ແລະ ເຊີດສິງໂຕ, ມ້ອງ, ກອງ ແລະ ກະດິ່ງ. ຂະບວນແຫ່ແມ່ນມີໃຫ້ເຫັນທົ່ວໄປ, ພ້ອມທັງການສະແດງດອກໄມ້ໄຟໃນຕອນກາງຄືນ. 

ຖ້າທ່ານຢູ່ໃນເມືອງໃຫຍ່ໆ ໃນຊ່ວງບຸນເຕັດ (ຮາໂນ້ຍ, ນະຄອນໂຮ່ຈີມິນ, ດານັງ ແລະ ອື່ນໆ), ຈະມີກິດຈະກຳຫຼາຍຢ່າງທີ່ຈັດຂຶ້ນຕະຫຼອດວັນພັກບຸນເຕັດທີ່ຍາວນານນີ້. ອາຫານແມ່ນສ່ວນສຳຄັນຂອງຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ພິທີກຳຂອງບຸນເຕັດ. ອາຫານບາງຢ່າງແມ່ນມີສະເພາະໃນຊ່ວງວັນພັກນີ້ເທົ່ານັ້ນ. ບາງທີສິ່ງທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດແມ່ນ Banh chung (ເຂົ້າຕົ້ມສີ່ຫຼ່ຽມ) ແລະ Banh tet (ເຂົ້າຕົ້ມຮູບຊົງກະບອກ). ເຮັດຈາກເຂົ້າໜຽວ, ຖົ່ວຂຽວ ແລະ ໝູ (ໂດຍມີສ່ວນປະສົມອື່ນໆ ຕື່ມໃສ່, ຂຶ້ນກັບສູດຂອງແຕ່ລະຄອບຄົວ), ເຂົ້າຕົ້ມຖືກຫໍ່ດ້ວຍໃບຕອງ ແລະ ຕົ້ມເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງ. 

 

Thit kho hot vit (ໝູສາມຊັ້ນຕົ້ມເຄັມໃສ່ໄຂ່ເປັດ) – ອາຫານຍອດຮິດຂອງພາກໃຕ້, ຖືກເຄ່ຽວດົນໆ ໃນນ້ຳໝາກພ້າວ ແລະ ນ້ຳປາ ແລະ ເສີບເປັນຕຸ໋ນອາຫານສ້າງຄວາມອົບອຸ່ນ.  

 

Cu kieu (ຫົວຫອມດອງ) ແມ່ນຖືກໝັກໃນນ້ຳຊອດສົ້ມຫວານ. ຫົວຫອມດອງແມ່ນເສີບພ້ອມກັບ Tom kho (ກຸ້ງແຫ້ງ). Cu kieu ແມ່ນອາຫານກັບແກ້ມຍອດຮິດໃນຊ່ວງງານລ້ຽງບຸນເຕັດ.

Xoi gac (ເຂົ້າໜຽວ) ແມ່ນອາຫານທີ່ມີບັນຍາກາດເທດສະການ! ເຂົ້າສີແດງ (ສີແດງເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມໂຊກດີ) ມີຫຼາຍຮູບແບບ ເຊິ່ງລວມມີຖົ່ວດິນ ຫຼື ຖົ່ວຂຽວ ຫຼື ໝາກໄມ້ຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ.

ເນື່ອງຈາກບຸນເຕັດເປັນຊ່ວງເວລາທີ່ຜູ້ຄົນມາໂຮມກັນ, ເຊິ່ງມັກຈະເປັນການແວ່ຢ້ຽມຢາມກັນຢ່າງໄວວາ, ເຄື່ອງກິນຫຼິ້ນຈຶ່ງມີພ້ອມໄວ້ສະເໝີ. ໜຶ່ງໃນເຄື່ອງກິນຫຼິ້ນທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ Mứt (ໝາກໄມ້ເຊື່ອມ). ທ່ານຈະພົບເຫັນຂີງ, ໝາກພ້າວ, ໝາກຟັກແຫ້ງ, ໝາກຂາມ, ແຄຣອດ, ໝາກຟັກທອງ, ໝາກເຟືອງ, ໝາກນັດ ແລະ ອື່ນໆອີກ.  

ເຄື່ອງກິນຫຼິ້ນແຊບໆອີກຢ່າງໜຶ່ງທີ່ພົບເຫັນໄດ້ໃນເກືອບທຸກໆເຮືອນແມ່ນ Hat dua (ເມັດໝາກໂມ). ຄືກັນກັບ Xoi gac, ເມັດໝາກໂມມີສີແດງ ແລະ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືວ່າເປັນສັນຍະລັກຂອງຄວາມໂຊກດີ.

 

Keo me xung ແມ່ນຂະໜົມກອບ/ຂະໜົມຫວານທີ່ເຮັດຈາກງາ ຫຼື ຖົ່ວດິນ (ຖົ່ວບົດ ແລະ ນ້ຳຕານ) ແລະ ຫໍ່ດ້ວຍແຜ່ນເຂົ້າເກຼຽບອົບ. ຂະໜົມຊິ້ນພໍດີຄຳເຫຼົ່ານີ້ນິຍົມກິນຄູ່ກັບຊາຂຽວ. 

ການໄດ້ສຳພັດກັບບຸນເຕັດແມ່ນການໄດ້ເຫັນຄວາມເປັນມິດ ແລະ ເປັນກັນເອງທີ່ສຸດຂອງຄົນຫວຽດນາມ. ບຸນເຕັດແມ່ນການສະເຫຼີມສະຫຼອງຄວາມຊື່ນຊົມຍິນດີຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ - ທ່ານຈະອົດບໍ່ໄດ້ທີ່ຈະຮູ້ສຶກອິນໄປກັບຄວາມມ່ວນຊື່ນ: Chuc mung nam moi (ສະບາຍດີປີໃໝ່)…